Superkomórki burzowe.

Czym jest superkomórka burzowa?

Jest to rodzaj burzy, której charakterystycznym elementem jest wirujący prąd wstępujący powietrza nazywany mezocyklonem.

Są najgroźniejszym typem chmur burzowych. W większości generują ulewne opady deszczu, opady dużego gradu przekraczającego nawet 5 cm, a także trąby powietrzne. Są one bardziej trwałe od zwykłej komórki burzowej i mogą przetrwać nawet kilka godzin i przebyć w tym czasie kilkaset kilometrów nie tracąc na sile. To właśnie one powodują większość tornad i opadów gradu dużej średnicy.

Powstawanie komórki burzowej

Przy zderzeniu ciepłej wilgotnej i chłodnej suchej masy powietrza zazwyczaj powstają najbardziej intensywne burze w tym w większości superkomórki burzowe. Na naszych szerokościach geograficznych do takich sytuacji dochodzi wiosną i latem. CAPE, czyli energia potencjalna dostępna konwekcyjnie w atmosferze o charakterystyce niestabilnej zamieniana jest na energię kinetyczną ruchu wznoszącego się powietrza. Potrzebny jest jeszcze mechanizm, który umożliwi uniesienie powietrza do poziomu swobodnej konwekcji, gdzie będzie ono lżejsze niż otoczenie. Zazwyczaj jest to ogrzewanie słoneczne, konwergencja (zbieżność) lub bariera orograficzna. Powietrze nasyca się i rozpoczyna się kondensacja pary wodnej i powstawanie chmur. Duża wilgotność powoduje natomiast wydzielanie się znacznych ilości ciepła, dzięki czemu powietrze wypiera się jeszcze bardziej i w końcu powstaje chmura burzowa – cumulonimbus.

… i w końcu superkomórka.

Do powstania superkomórki burzowej potrzebna jest jeszcze duża zmienność prędkości i kierunku wiatru w troposferze wraz z wysokością. Umożliwia to powstanie prądów powietrznych wewnątrz chmury i wywtorzenie superkomórki burzowej. Na skutek wirowania powietrza powstaje wir poziomy, a jeśli prąd wstępujący jest dość silny, wypycha wir do góry i powstaje mezocyklon.

Kowadło burzowe

Superkomórki mają dobrze wykształcone i gęste kowadło burzowe, często z wypiętrzeniami ponad nim (overshooting top). Często towarzyszą im dobrze znane chmury szelfowe (arcus) (u dołu) i mammatus (u góry kowadła) – oba zjawiska są na przodzie kowadła. Zaraz za chmurą szelfową umiejscowiona jest linia opadów, często nawalnych mogących powodować podtopienia. Z tyłu superkomórki, zazwyczaj po południowo-wschodniej jej części, może tworzyć się chmura stropowa (wall cloud) umiejscowiona w miejscu występowania prądu wstępującego (zazwyczaj jest to miejsce wolne od opadów). To właśnie tam powstają trąby powietrzne.

Chmura szelfowa
Chmura mammatus

Jak poznać superkomórkę na radarze?

Na odbiciach radarowych superkomórkę poznać można między innymi przez echo radarowe w kształcie haka (hook echo). Tam znajduje się ewentualne tornado oraz mezocyklon. Powstaje też wcięcie w kształcie litery V (V Notch) na przodzie odbicia radarowego. Oznacza ono zbieżność przepływu powietrza wokół silnego prądu wznoszącego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *